●Çocuk Cerrahisi uygulamasında en sık yapılan ameliyatlardan birisi kasık fıtığı ameliyatlarıdır.
●Bebeğin anne karnında gelişimi sırasında, erkek çocuklarda yumurtalıklar (testis ) ilk önce böbreklerin yanında gelişmeye başlar, ilerleyen gebelik zamanı ile karın içinde göç ederek gebeliğin 7. ayında kasık kanalından geçer ve yumurtalar torbalara (skrotum) iner.
●Kız çocuklarında yumurtalıklar (over) karın içinde kalır ancak kızlarda da rahimin karın içinde sabit durmasına yardımcı bağlardan birisi (round ligaman) kasık kanalından geçer ve rahmin arkaya bükülmesinin önlenmesinde görev alır.
●Her iki cinste bebeğin anne karnındaki gelişimi sırasında kasık kanalından geçen bu oluşumlar beraberinde karın içi organların üzerini kaplayan periton zarını da birlikte sürüklerler.
●Doğumdan sonra çocuğundan büyük çoğunluğunda bu zar kendiliğinden kapanır, ancak yaklaşık %5 olguda bu kanal yapılı zar YARI KAPANIR VEYA HİÇ KAPANMAZ.
●İşte bu zarın kapanmadığı durumlarda, karın boşluğu ile yumurta torbaları arasında var olan ve tek bir eldiven parmağı şeklinde ifade edeceğimiz kesemsi boşluğa giren bağırsaklar çocukta kasık fıtığını oluşturur.
●Eğer kanal çap genişliği fazla geniş değil ise o zaman kanal içinden sadece karın içindeki sıvılar geçer. Bu durumda da çocukta SU FITIĞI (HİDROSEL) gelişir.
●Birçok defa aileler bu şişliği görerek çocuk cerrahına başvurur.
KASIK FITIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?
●Çocuklarda kasık fıtığı ‘çocuk bezinin altında gizlendiğinden’ fıtık tanısı ya da şüphesi yönünden öncelikle çocuğun hekim ya da aile tarafından bezsiz değerlendirilmesi durumunda fark edilecektir.
●Burada fıtık tanısını düşündüren en önemli bulgu bebeğin/çocuğun kasık bölgesinde beliren ve kaybolan şişlikdir. Bu şişlik bazen ortaya çıkar ve kayıp olur. Bebeğin ağlaması ile şişliğin ortaya çıkışı arasında ilişki olabilir.
●Kasık fıtığı sağ ya da sol tarafta ya da her iki tarafta birden görülebilir. Şişliğin seviyesi sağ ya da sol kasıktan başlayarak erkeklerde torbalara, kızlarda büyük dudaklara kadar olan hat üzerinde herhangi bir noktada olabilir.
●Ikınma, ağlama, öksürme gibi karın içi basıncının arttığı durumlarda bu şişlik daha belirgin hale gelir. Bu karın içi basınç artışı azaldığı takdirde bu şişlik de kaybolur. Çok ilerlemiş durumlarda fıtıklaşma çocuğun torbalarını dolduracak kadar aşağı, testislerin yanına kadar inebilir.
HANGİ YAŞTA GÖRÜLÜR?
●Kasık fıtığı doğumsal bir patoloji olup her çocukluk yaşında görülebilir. Bir günlük yenidoğan bebekten daha ileri yaşlara kadar her yaş grubunda kasık fıtığı varlığına rastlanabilir.
●Görülme sıklığı zamanında doğan bebeklerde % 1-3’tür. Prematüre doğmuş olanlarda ise kasık fıtığına daha sık rastlanılır (% 15-30).
TEDAVİSİ NEDİR, NE ZAMAN YAPILMALIDIR?
●Bir günlük de olsa ileri çocukluk yaşında da olsa kasık fıtığının tek tedavisi ameliyattır. Bu ameliyatacil değildir ancak birçok nedenden dolayı acele edilmesi gereken bir ameliyattır. Tanı konulduktan sonra bebek hekim ve aile açısından uygun olabilecek ilk fırsatta ameliyat edilmelidir.
FITIK BOĞULMASI NEDİR?
●Kasık fıtığı kesesi içine giren bağırsak, yumurtalıklar veya diğer karın içi organlar fıtık kesesi içinde sıkışıp kalırlar ise bu duruma fıtık boğulması denir. Bu durumda çocuk ya da bebeğin hayatı risk altına girebilir, ayrıca organ kaybı riski de vardır.
●Çocukluk çağında kasık fıtığının tek tedavisi ameliyattır. Beklenmesi gereken bir yaş ya da süre söz konusu değildir. Ancak genel anestezi almasına engel bir enfeksiyon ya da başka bir durum varlığında, uygun olan en kısa zamanda ameliyat planlanmalıdır.
AMELİYAT ÖNCESİ, AMELİYAT ve AMELİYAT SONRASI
●Fıtık tamiri çocuklarda genel anestezi altından yapılan bir günübirlik bir cerrahi işlemdir. Ameliyattan birkaç saat sonra tüm bulgular yerinde ise hastalar taburcu edilirler.
●Prematür olarak doğmuş çocukların hem anestezisi hem de bazen cerrahisi özellik arz eder. Bu çocukların ameliyattan sonra 24 saat takibi uygundur.
●Kasık fıtığı cerrahisi Çocuk cerrahisi uygulamalarında en sık yapılan ameliyatlardan birisidir.
●Erkek çocuklarında kasık kanalı üzerinde yapılan 1.5-2 cm'lik bir kesiden yapılan bir ameliyattır. Fıtık tamiri sonrasında cilt estetik ve emilebilir dikişlerle kapatılır. Ameliyat sonrasında dikiş alınmaz.
●Kız çocuklarında tamir aynı erkek çocuklarında olduğu gibi kasık kanalı üzerine yapılan küçük bir kesi ile yapılabildiği gibi son yıllarda yaygınca uygulanan MİNİMAL İNVAZİV yani hastaya az zarar veren cerrahi metotlarda yaygınlık kazanmıştır.
●LAPAROSKOPİK KASIK FITIĞI TAMİRİni ülkemizde Etfal hastanesinde 2009 yılı sonrasında ilk kez biz başlattık. 2010 ve 2011 yıllarında bu konuya özel ULUSLARARASI CANLI AMELİYAT YAPILAN ÇALIŞTAYLAR düzenledik.
oLaparoskopik fıtık tamiri (PIRS) kız çocukları için ALTIN STANDART OLMA YOLUNDADIR. Bu metot da göbekten girilen küçük bir kamera yardımı ile ilgili kasık fıtığına ilaveten diğer tarafta ikinci bir eşlik eden fıtık olup olmadığı kontrol edilir.
oKamera ile bakı yapılarak kasık kanalı üzerinden girilen bir cerrahi iğne ile fıtık kesesi boynu kapatılır. TIRS metodu
oBu metot Şişli Hamidiye Etfal Hastanemizde 1000’in üzerinde çocuğumuzda uygulanmış, uluslararası literatürde ve kongrelerde sunulmuş ve ödüller almış bir metottur.
●Ağrı kesici olarak küçük bebeklerde parasetamol fitil, çocuklarda da şurup kullanılabilir.
●Kasık fıtığı ameliyatından bir gün sonra mutlaka kontrol yapılmalıdır. Pansuman açılır, bu süreçten sonra bebek ya da çocuğun banyo yapmasında herhangi bir kısıtlama yoktur.
●FITIK BAĞI kullanalım mı?
oBebek ve çocuklarda kasık fıtığı ameliyatsız iyileşmez.
oFıtık bağı gibi uygulamalar fıtık içine giren organa zarar dahi verebilir Bu nedenle sakıncalıdır. Kesinlikle kullanılmamalıdır!